ثعلبى آورده كه حروف تهجى در لغت ندرة براى تنبيه است مانند الا كه موضوع است از براى ان پس حا و ميم براى تنبيه و علام باشد تا سامع را از خواب غفلت برانگيزاند استماع كلام عظيم ملك قديم كند و باقى وجوه حم در منهج الصادقين مذكور است . تَنْزِيلُ الْكِتابِ فرو فرستادن قرآن مِنَ اللَّهِ از جانب خدائيست كه مستحق عبوديتست الْعَزِيزِ غالب در پادشاهى خود الْعَلِيمِ دانا بجميع خلايق و مصالح و حكم . غافِرِ الذَّنْبِ آمرزنده گناه كسى كه بخلوص عقيده و پاكيزگى طوية بكلمتين شهادتين قايل شود بر وجه مأمور بعبودية و طاعة او قيام نمايد و چون ذنب اسم جنس است پس معنى آن باشد كه او سبحانه از روى تفضل آمرزنده جميع ذنوب ماضيه و مستقبله اهل ايمانست وَ قابِلِ التَّوْبِ و پذيرندهء توبه از عصيان مؤمنان شَدِيدِ الْعِقابِ سخت عقوبت مر كسى را كه ابا كند از ايمان و مجتنب نشود از عصيان و طغيان ذكر اين صفت بعد از مغفرت جهت آنست كه تا بنده به جهت اعتماد بر مغفرت مرتكب مناهى نشود بلكه دايم ميان خوف و رجا باشد ذِي الطَّوْلِ خداوند نعمت واسعهء ممتده بر بندگان از روى فضل و احسان از ابن عباس منقولستكه او سبحانه غافر الذنب است مر كسى را كه گفت لا إله الا اللّه شديد العقاب مر كسى را كه نگفت لا إله الا اللّه ذى الطولست يعنى غنى و بىنياز است از كسى كه نگفت لا إِلهَ إِلَّا هُوَ نيست هيچ خدائى كه مستحق عبادت باشد مگر او كه موصوف است به اين صفات إِلَيْهِ الْمَصِيرُ بسوى اوست بازگشت همه پس مطيع را را بدرجات ثواب رساند و عاصى را بعقبهء عقاب خواهد كشيد و چون دانسته شد كه تنزيل قرآن از جانب آن خدائيست كه متصف به اين صفاتست پس واجب الاتباع و الانقياد بايد بود . ما يُجادِلُ جدال نكنند فِي آياتِ اللَّهِ در آيتهاى خداى كه قرآنست إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا مگر آنان كه نگرويده اند به خدا و انكار نعمة او كردند و مراد از اين مجادله باطله است كه آن رفع حجج قرآنيه است و ادحاض براهين آن و اطفاى نور آن از روى عناد و جحود و لجاج كقوله تعالى و جادلوا بالباطل ليدحضوا به الحق و اگر نه جدالى كه از براى حل و عقد قرآن باشد و استنباط حقايق آن و قطع تشبث اهل زيغ به آن و حل مشكلات آن از اعظم طاعاتست و چون اهل جدال و عناد با وجود استغراق ايشان در نعم الهى بر كفر و انكار مصر بودند از اينجهت در صدد تهديد درآمده ميفرمايد كه فَلا يَغْرُرْكَ پس بايد كه فريب ندهد تَقَلُّبُهُمْ گرديدن كافران فِي الْبِلادِ در شهرهاى شام و يمن